Tölvan segir: “Nei!”

Mynd CC TheAlieness.GiselaGiardino

Tölvur og tækni tengd þeim þróast með miklum hraða, bæði afköst og geta á nýjum sviðum æðir áfram með vaxandi hraða, og vöxturinn er stigveldisvöxtur og stefnir í hið óendanlega… tölvutæknin stefnir í sérstæðu!

Fyrst skulum við aðeins útskýra hugtakið “sérstæðu”, enska orðið “singularity”.  Það er notað yfir fyrirbrigði sem nánast eru óskiljanleg, þverstæður, eðlisfræðileg furðuverk sem passa varla inn í heimsmynd okkar.  Kannski er einfaldasta, eða mest tuggða sérstæðan svarthol, en þau eru talin sveigja tímarúmið í kring um sig, þannig að þau sjást ekki.  Önnur sérstæða væri Guð almáttugur, mættur í Kringluna að tala við Vantrú.

Í tölvuheiminum er sérstæðan sem ákveðinn hópur manna bíður eftir og þráir sú, að tölvutæknin nái þeim reiknihraða og almennum skriði, að tölvurnar nái mannshuganum í getu og gervigreind, og vegna stigveldishraða tækniþróunarinnar, æði fram úr honum skömmu síðar.

Það túlka þessir aðilar sem óhjákvæmileg endalok mannkyns, eins og við þekkjum það í dag.  Tíminn þegar mannkynið verður úrelt, darwinsk útrýming á Hómó gamla Sapp.  Þeir hafa meira að segja reiknað út hvenær það gerist og tímaramminn er 2045.

Ætli Zeitgeist tölvan í miðju borgarkjarnanna, sú sem kemur í stað mannlegra mistaka og skammtar okkur mat, vatn og aðrar vistir, ætli hún verði þá ein af þessum guðatölvum?

En þessar pælingar eru gríðarlega mikilvægar, og við höfum verið undirbúin fyrir þennan veruleika í fjölmörgum Hollywood myndum.  Þar er þessari heimspeki rennt inn í huga okkar í því sem kallað er forvirkri stýringu, eða “predictive programming”.  Þannig verða tækninýjungar eitthvað svo… kunnuglegar þegar þær svo birtast og viðbrögðum okkar við þeim hefur verið stýrt úr fortíðinni, því við höfum þegar farið í gegn um rökræðuna um kosti og galla tækninnar, í skáldskap sem við innbyrtum gagnrýnilaust, því þegar við fylgjumst með sögu eða kvikmynd, þá erum við ekki virk í að ræða kosti og galla nýrra hugmynda, heldur bara að horfa á og lifa okkur inn í annarra manna sögu, horfum á persónu A og persónu B rökræða viðhorf til hugmyndarinnar og komast að niðurstöðu.  Niðurstöðu höfundarins.  Sem verður svo fyrir “tilviljun”, okkar niðurstaða, síðar þegar hugmyndin birtist meðal okkar.

Eða hver kannast ekki við Terminator söguna um daginn sem Skynet varð meðvitað og ákvað að útrýma mannkyninu? 

Og hvað var svo Swarzi gamli þegar hann kom til baka í tímanum til að uppræta foringja andspyrnunnar á barnsaldri?  Hann var sæborgari, samsuða vélar og líffræðilegs manns.  Vélmenni með líffræðilegt ytra byrði.

Viðhorf okkar til sæborgara hefur fengið sinn skammt af forvirkri stýringu.  En betur má ef duga skal.  Við erum tilbúin að samþykkja gervifætur og útlimi, jafnvel vélknúna, vélræn augu sem heilabörkurinn okkar getur lært að sjá með, samskiptabúnað, svo sem handfrjálsa sæborgarasíma, sem klemmast á eyrun og gera okkur eins kjánaleg og ungrú Sjö úr Níu í Star Trek sjónvarpsóperunni.

En þeir hugumstóru eru ekki enn vissir um að við tökum við flögunni.  Búnaði sem myndar skil (interface) milli tölvutækninngar og taugakerfisins, heilans, mannshugans.  Skoðið barnaefnið, horfið á einn laugardagsskammt eða svo.  Og takið eftir hvað er verið að gera kunnuglegt fyrir börnin okkar.  Svo þau hafi fyrirfram ákveðin viðhorf um ígræðslu tölvuviðbóta þegar þær verða fáanlegar.  Það er svo sem óþarfi að halda ykkur í spennu með þetta, barnaefnið sýnir það mest sem frábæra ofurmennska eiginleika.  Ofursnilld, ofurkrafta, ofurþægindi.

En hvernig verður lífið eftir sérstæðuna?  Verður Skynet brjálað og ræðst á mannkynið?  Eða verðum við innlimuð í Borg býkúpuna, viljalaus vinnudýr miðlægu tölvunnar?  Eða verðum við eilíf og lifum í friði og spekt í skjóli tölvunnar í Zeitgeist framtíðarborgum? 

Því er erfitt að svara.

En kíkjum aðeins á tæknina.  Eins og við sáum í Swarzenegger myndinni “Sjötti dagurinn,” þá vilja þeir hugumstóru trúa því að afrita megi mannshugann inn í tölvu, og jafnvel færa hann í vélbúk, eða rætkaðann andalausann búk.  Og hér fara vísindin og trúmálin aldeilis að skarast.  Því hvað gerist þegar við flytjum “minnið” okkar yfir á aðra “tölvu”, annan búk eða véllíkama?  Fórum við sjálf með í þessum flutningi, eða erum við eitthvað annað og meira en ótrúleg og nánast ómögulega stór harður diskur í tölvu?  Verður andinn eftir í 90 ára jarðlíkamanum, þegar við látum kópera okkur í 19 ára klónalíkamann?  Deyjum við sem sé með upprunalega líkamanum, þó afrit af okkur sprikli um með alla okkar visku í glænýjum klónalíkama?  Já, sagði Swarzeneggermyndin.  Klónarnir voru bara klónar, jafnvel þó þau væru afrit af okkur, þar á meðal minni okkar.  Sorrý vantrúarmenn, lífsskilningi ykkar var útrýmt af tortímandanum.

Nýleg kvikmynd Kameróns, “Andseta”, eða Avatar, tókst á við sama vandamál.  Í myndinni andsitur bæklaður herkarl klónaðann strumpalíkama í nýjum heimi úti í buskanum, en þessar andsetur voru fjármagnaðar af hergagnamaskínunni til að sjúga auðlindir úr þessum nýja heimi.  Sá bæklaði gerist náttúruverndarsinni og í endann fær hann aðstoð frá guði þessa nýja heims, (hét hann ekki Gaya, eins og jarðguðinn?), til að flytja anda sinn úr jarðlíkamanum bæklaða, í splunkunýjann og sprækann strumpalíkamann.

Öll umræða um sérstæður sem þessar er auðvitað svolítið fljótandi, knúin ímyndunaraflinu, því engin veit svo sem nákvæmlega hvað gerist og hvernig þetta virkar allt saman.  En hún er skemmtileg.

Annar þáttur í sömu pælingum eru hinar svokölluðu líflengingar, eða tækni til að snúa við hrörnun og sjúkdómum.  Þannig má jafnvel endurbyggja okkar eigin líkama innanfrá, þannig að hann yngist í stað þess að eldast.  Ég er ekki sami maður og fyrir 13 árum.  Hvorki andlega né líkamlega.  Yfir ákveðið tímabil endurnýjar líkaminn sig fullkomlega, ekkert er fýsískt það sama lengur.  Þetta er auðveldast að sjá með börn.  Er 13 ára sonur þinn sama barnið og skaust í heiminn fyrir 13 árum?  Alls ekki.  Hvenær varð hann til?  Er hann í raun 13 ára?  Varð hann til við getnaðinn?  En hvað með frumurnar tvær sem sameinuðust?  Hann var til áður.  Hann er kannski jafn gamall jörðinni, þegar allt er skoðað, endurnýjaður endalaust aftur og aftur?

Ef við hugsum svona um málið, þá sjáum við hversu glæpsamlegt það er, þegar ákveðinn hópur manna vélar sig saman um að ákveðnir ættbogar eigi að halda áfram og aðrir eigi að deyja út.  Það sem fólk kallar mannkynbætur, eugenics.  Darwinisminn er ættaður úr dulspekinni, þróunin og stökk í þróun, þar sem úrelt “dna” á að hverfa, en hinir hugumstóru að lifa eilífu lífi, knúnir líflengingum og þverstæðum í tölvugeiranum.  Þannig eru þeir sem telja sig vísindalega sinnaða í raun að manga með dulspekikenningar og réttlæta andstyggilega heimspeki mannkynbóta og líffræðilegrar stéttaskiptingar.

Því skoðum nú aðeins hvað eilíft líf, hér á jörðinni, þýðir:

Tölvan segir: “Nei!”

Það er kjarni málsins.  Þegar kemur að eiífu lífi, þá fá sumir líflengingarnar, hinir fá flöguna.  Flagan þýðir svo endalok okkar sem skyni gæddra, meðvitaðra manna.  Okkur verður breytt með genatækni, aðlöguð að þeim verksviðum sem okkur eru ætluð, en elítan ætlar sér óbreytt ástand, en eilíft líf með tækni líflenginga.

Tengt efni:

Andseta, kvikmynd Camerons

Eftirlitsmyndavélar við leiðsagnarsteina

Fatlaðar hálfvélar

Veruleiki í boði fyrirtækjasamsteypa

http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2048138,00.html