Slappir vísindamenn

Bandaríkjamenn skutu Rússum ref fyrir rass og komust til tunglsins á undan keppinautum sem dómineruðu eldflauga og geimferðageirann fyrstu áratugina eftir stríð.  Þeir settu sér pólitísk markmið, sem nánast ómögulegt var að ná, og náðu þeim svo með öllum ráðum.

Síðan þá hefur geimferðasprotinn nokkuð visnað.  Jú, það er búið að teppaleggja lægri sporbauga jarðar með gerfitunglum sem þjóna útsendinga og staðsetningakerfum, en ekki síður njósnastofnunum og hernum.  Geimferjur Bandaríkjamanna hafa skotist þarna upp reglulega, Rússar héldu úti geimstöð um tíma og nú reka nokkur lönd aðra í sameiningu, á lágum sporbaug um jörðina.

En mannaðar geimferðir til tunglsins lögðust af, síðasta ferðin var farin í desember 1972.  Á þessum tveimur og hálfa ári frá fyrstu mönnuðu tunglferðinni, voru farnar 7 ferðir til tunglsins, og þar af gengu 6 eins og í sögu og mennirnir gengu um á mánanum, en ein ferðin misheppnaðist að hluta, þegar vandamál komu upp á leiðinni til tunglsins og hætt var við lendingu.  Það er kraftaverki líkast hvernig sú áhöfn komst til baka til jarðar, en því stórbrotna handriti hafa verið gerð góð skil nýlega í Hollywood kvikmyndinni Appolo 13.

Allt þetta verkefni er hið ævintýralegasta.  Fyrsta verkefnið í Appollo áætluninni var að koma geimfarinu ómönnuðu upp í heiðhvolið með slappri eldflaug þess tíma, Saturn 1B.  Það var í febrúar 1966.  Í janúar 1967 létu 4 geimfarar lífið, þegar kviknaði í tunglferjunni við æfingu á jörðu niðri fyrir fjórða verkefni áætlunarinnar.

Tíu mánuðum síðar voru þeir aftur komnir í gírinn, með nýja og mun öflugri eldflaug, Satúrnus V, sem var nógu öflug til að þrykkja mönnum og búnaði þeirra útfyrir aðdráttarafl jarðar og alla leið til tunglsins.

Þessi hetjudáð sjöunda áratugarins gerir aðrar framfarir okkar í nútímanum hlægilegar.  JFK tilkynnti bara að Bandaríkin ætluðu til tunglsins 25. maí 1961, og hann lét það ekki nægja, heldur sagði það gerast fyrir enda áratugarins.  Það stóðst, þrátt fyrir ótrúleg vandamál og uppákomur.  Einu mennirnir sem létu lífið í þessu brölti voru þeir fjórir sem fórust niður á jörðinni, þegar eldur kom upp í tunglferjunni við æfingu.  Það er ævintýralegt hversu vel þetta gekk allt saman.  Og á þessum líka hraða. 

1. 1961 – JFK tekur pólitíska ákvörðun
2. 1966 – fyrsta eldflaugaverkefni NASA
3. 1967, janúar – 4 geimfarar láta lífið við æfingar á jörðu niðri
4. 1968, október – fyrsta mannaða Apollo geimferðin á sporbaug um jörðu
5. 1968, desember – mönnuð geimferð nær á sporbaug um tunglið (og til baka)
6. 1969, 16. júlí – Neil Armstrong og Buzz Aldrin á tunglinu
7. 1972, desember – síðasta Apollo tunglferðin, sú sjötta á tveimur og hálfu ári sem lenti mönnum á tunglinu

Ef geimtækni hefði haldið áfram á þessari braut, þá hefðum við fyrir löngu beislað andefnið og smíðað vörpudrif svo geimstöðvar geti undið upp á efnivið alheimsins og komist milli sólkerfa á andartaki, fundið upp ljóseindatundurskeyti og geislasverð auk þess að geta leyst líkama okkar upp í rafboð og raðað þeim saman á öðrum stað og jafnvel í öðrum tíma með lífgeislun.

En eitthvað gerðist, allur kraftur rann af vísindamönnum okkar og þeir geta ekkert skárra gert en að reyna að eyðileggja lífskilyrði okkar á jörðinni með erfðabreyttum lífverum og einhverjum öreindahröðlum sem hafa engan praktískan tilgang, nema þá ef ske kynni að breyta jörðinni í svarthol og koma þar með á endanlegum friði á jörðu.

Er það flúorið og öll geðlyfin sem hafa svipt okkur þessum geim-framförum?  Gefið okkur slappa vísindamenn með ekkert frumkvæði nema dauðaást?

Eða er Apollo ævintýrið svona ævintýralegt vegna þess að það var að hluta til framkvæmt með göldrum fjölmiðlunar og Hollywood töfrum?