Ríkishönd á reðinum

Þegar kemur að vörnum gegn hryðjuverkum, þá þróast málin venjulega á þennan hátt:  Ný ógn kemur í ljós, stjórnvöld bregðast við með nýjum reglum sem rýra friðhelgi, meðhöndla saklausa eins og grunaða og gera erfiðara að greina á milli frjáls samfélags og fangelsis.  Almenningur lætur sig hafa þessa þróun, eins og kindahjörð á leið í sláturhúsið.

Þetta er inngangurinn að grein Steve Chapmans sem hann skrifar í Síkagó-púltið, virðulegan stórstraumsmiðil.  Ég kann að hafa ýkt fyrirsögnina örlítið, en bein þýðing er “Öryggi á flugvöllum: Ríkið með hendur í buxunum okkar”.  Talsvert afgerandi, fyrir stórstraumsmiðil, sem ekki vill rugga bátnum.  En þegar allir eru að rugga, þá er komið veiðileyfi á málið og allir geta kastað sínum steinum óhræddir.

Stríð stjórnvalda gegn friðhelgi einstaklinga er í bullandi sjó, og þó fyrr hefði verið.  Hvernig getur það tekið fólk svona langan tíma að sjá hversu langt þetta er gengið?  Hvernig gátu stjórnvöld ímyndað sér að fólk myndi láta sig hafa þetta?  Voru þau kannski bara að sjá hversu langt þau gætu komist, með fólkið dasað af hollywood göldrum, flúor, ofvirknilyfjum, rafmengun og öðrum vélabrögðum þeirra til að sljóvga fólk og gera það sinnulausara?

Þeir tortryggnu spyrja kannski, hvernig gátu stjórnvöld gert slík mistök, að ganga of langt og fá þessa öldu andstöðu á móti sér.  Þá leitar hugurinn að uppáhalds bragði baktjaldamakkaranna, að skapa vandamál, bíða eftir (eða ýta undir) kröfu um viðbrögð, og koma svo fram með það sem stefnt var að í upphafi sem lausn.  Það gæti hugsanlega átt við í þessu tilviki, og komið hefur í ljós að stjórnvöld eiga til annars konar “lausn” (hver er vandinn?), og það eru skimar sem ekki spúa geislavirkni á fólk, en taka fullkomið mál af líkama flugfarþega.  Það hefur lengi verið vitað að er markmiðið með nektarskimunum, að fá þetta lífræðilega fingrafar okkar, sem hægt er að nota til að bera kennsl á okkur, hversu vel sem við reynum að dulbúast eða hylja okkur.

En ég vona að sú alda andúðar og vakningar á meðvitund um friðhelgi okkar nægi til þess að fólk snúi þróuninni við, að nú verði fólk tortryggið gagnvart stjórnvöldum og þeirra endalausu viðleitni til að hafa eftirlit með venjulegu fólki undir yfirskini “öryggis”.

Ég vil nota tækifærið og viðra gamla hugmynd mína, um að öllu þessu eftirliti verði beint að stjórnvöldum, lögreglu og eftirlitsstofnununum sjálfum, svo almenningur geti haft eftirlit með því hvort þessir aðilar séu að klúðra fleiri hlutum. 

Allt tal um trúnað, friðhelgi og hagsmuni þingmanna, eftirlitsstofnanna og ríkisfyrirtækja á að vera dautt nú í kjölfar hrunsins.  Þetta á að vera opið og uppi á borðum, en einstaklingarnir eiga að fá frið í sínu einkalífi og fá frið fyrir eftirliti þessara glæpaafla sem hafa keypt sér áhrif í stofnunum samfélagsins.

Greining í Síkagó-ræðupúltinu: http://www.chicagotribune.com/news/columnists/ct-oped-1114-chapman-20101114,0,3696372.column