Lesandi sendi þessa athugasemd við frétt okkar frá í gær af stóra-Bjarnarmálinu á Laugarveginum.
Ég hef til margra ára tekið mannlífsmyndir í miðbæ Reykjavíkur, líklega af þúsundum ókunnugra samanlagt. Neikvæðustu viðbrögðin sem ég hef uppskorið hafa verið forvitni sprottin af því að viðkomandi áttar sig ekki á hvað er í gangi. Oft er stutt í glettnina: “Ertu nokkuð frá DV?” heyrist reglulega. Stutt samtal hefur alltaf fært óvissuna í jákvæðan farveg skilnings og sátta. Enginn hefur nokkurn tíma beðið mig um að eyða mynd, en líklega myndi ég nú gera það umbeðinn. Þó leikur ekki minnsti vafi á að manni ber engin skylda til þess. Þessi dæmisaga ætti að sýna ágætlega hversu langt út fyrir alla skynsemi og norm þessi hegðun er komin.
Götuljósmyndun hefur verið stunduð nánast frá því að fyrstu ljósgildrurnar, stórar og klunnalegar, voru fundnar upp. Hún gengur að stórum hluta út á að nærvera ljósmyndarans hafi ekki áhrif á myndina; það fellur auðvitað um sjálft sig ef maður fer að hlaupa á eftir fólki til að spyrja um leyfi. Þúsundir bóka með slíkum myndum hafa verið gefnar út, ótal sýningar haldnar o.s.frv. Það er ekkert til sem heitir vænting eða réttur á privacy þegar maður er almannafæri – orðið “almannafæri” lýsir aðstæðum jú býsna vel. Aukinheldur má nefna að lög um þetta eru svipuð alls staðar á vesturlöndum.
Ég ætla rétt að vona að enginn blandi vafa um ofantalinn rétt á privacy á almannafæri (sem er ekki til staðar, en ég stilli þessu svona upp í rökræðuskyni) saman við beitingu ofbeldis – eða réttlæti það með nokkrum hætti í ljósi þessara aðstæðna. Það er frámunalega heimskulegt og algjörlega óverjandi að hjóla í aðra manneskju út af svona nokkru. Fólk með hausinn rétt skrúfaðan á myndi í versta falli – eftir að hafa reynt allar aðrar sáttaleiðir – biðja viðkomandi um að doka og sættast á að lögreglan verði kölluð til.
Bottom line: maður má taka mynd af hverjum sem er að gera hvað sem er á almannafæri og birta myndirnar á vefsíðu, í bók, á ljósmyndasýningu o.s.frv. Til þess að nota þær í beinum markaðssetningar/sölutilgangi þarf hins vegar leyfi þeirra sem á myndinni eru til þeirrar notkunar. Það kallast “model release”. Til dæmis væri birting framan á kápu bókar á gráu svæði, því hún er sannarlega hluti af markaðssetningu/sölu bókarinnar og notuð á þann hátt umfram annað innihald.
Nokkrir linkar fyrir áhugasama:
http://en.wikipedia.org/wiki/Street_photography
http://thefineartoflife.com/
http://www.amazon.com/Best-Books-Street-Photography/lm/2AKC6P4VUAY8F
http://www.luminous-landscape.com/tutorials/street.shtml
http://www.dsexls.com/photography-street-photography.html
Eyjólfur
Myndin er götuljósmynd eftir Kevin Dooley og birt undir CC leyfi
Loading ...
Sem áhugaljósmyndari styð ég Björn í þessu máli af fullum huga. Og af einhverjum ástæðum finnst mér kaldhæðnin stórkostleg að UVG konur séu með svona viðbrögð gegn manni sem er í fullum rétti að smella af myndum úti á götu. Því ekki vantar réttlætisreiðina í róttækum VG sinnum þegar dæmið snýst við.
Heit umræða. Hvað finnst þér?
9
Anna, ég er alveg sammála þér með að það er frekar kjánalegt af götuljósmyndara að bregðast við með illindum eða stirðleika og auðvitað verður sá sem tekur götuljósmyndir að bera virðingu fyrir viðfangsefninu. Hinsvegar snýst götuljósmyndun um að ná mómentum og það er vita vonlaust að vera biðja fólk um leyfi fyrirfram, enda er það þá hætt að vera götuljósmynd og frekar orðin uppstillt portrettmynd.
Það er nefninlega réttur hvers sem er að fá á almannafæri að taka myndir af hverju sem er, hvenær sem er, sama hver þín persónulega skoðun er á því.
Vinsælt innlegg. Gott eða slæmt:
12
Hidden due to low comment rating. Click here to see.
Óvinsælt. Gott eða slæmt:
7