Sérstök elítunefnd á vegum ESB sem skipuð var til höfuðs fjórða valdinu hefur skilað skýrslu og þar má finna ýmislegt furðu sovéskt, svo sem að sérstakir fjölmiðla kommissarar á vegum Brussel séu skipaðir í hverju landi og þeir hafi vald til að sekta eða reka fjölmiðlamenn.

Í elítunefndinni eru meðal annars fyrrum forseti Lettlands og fyrrum dómsmálaráðherra Þýskalands.  Nefndin var skipuð á síðsta ári af Neelie Kroes, varaforseta Evrópunefndarinnar og átti að skila skýrslu um “frelsi fjölmiðla og fjölræði”.  Niðurstaða nefdarinnar er að nú sé kominn tími til að setja fjölmiðlum skorður með nýjum leikreglum.

“Öll ESB lönd skulu hafa óháð fjölmiðlaþing,” segir í skýrslunni.  “Fjölmiðlaþingin eiga að hafa alvöru refsivönd, geta sektað, fyrirskipað prentun eða útsendingu á afsökunarbeiðnum auk sviptingu á blaðamannaskírteinum.”

Auk þess að leggja til “óháð” fjölmiðlayfirvöld með sovéskan refsivönd í hverju landi, þá er auðvitað eðlilegt að þessir óháðu kommissarar lúti yfirstjórn Evrópunefndarinnar, það dregur auðvitað ekkert úr frelsi þeirra og óháðung.

“Þjóðarfjölmiðlaþingin skulu fylgja evrópskum staðli og vera undir eftirliti Nefndarinnar svo tryggt sé að þau virði evrópsk gildi,” segir í skýrslunni.

Nigel Farage, foringi Upkip, lýkir tillögunum við skáldsögu Orwells, 1984.  “Þetta er ósvífin atlaga að frelsi fjölmiðla.  Það er svívirðilegt að heyra ókjörna búrókrata í Brussel heimta völd til að sekta og reka fjölmiðlamenn.”

Það er eitthvað öðruvísi við fjölmiðlana í dag, heldur en fyrir fáeinum áratugum.  Lengi vel var það bara tilfinning, lesendur (og áhorfendur) gerðu tilfallandi athugasemdir hér og þar, eins og að býsnast yfir því hve mikið pláss íþróttafréttir fá, eða hversu linir fréttamennirnir eru þegar sauma á að stjórnmálamönnum, en fyrir allstuttu kom vísindaleg skýring fram í sviðsljósið:

Samkvæmt rannsókn Svanbjargar H. Einarsdóttur er krafa ritstjórna um afköst orðin svo þung, að fréttamenn setja bara fyrirsagnir ofan við áróður fréttatilkynninga. Fara ekki úr húsi, sitja allan daginn við að klippa og líma. Enginn tími til að grafa eftir huldum hneykslisfréttum.
(Jónas Kristjánsson, 20.12.12)

Eiríkur Jónsson bætti um betur og birti þetta undir stríðsfyrirsögninni FRÉTTATILKYNNINGAFRÉTTAMENN, háðsglósa sem fréttamenn nútímans eiga svo sannarlega skilið eftir heilt bankahrun úr heiðskýru lofti eftir að þeir hafa um árabil tuggið skýringar úr fréttatilkynningum um að gagnrýnisraddir skilji bara ekki ÍSLENSKA EFNAHAGSUNDRIÐ ™.

Í kjölfarið reyndu FRÉTTATILKYNNINGAFRÉTTAMENN RÚV að hressa sig við þegar skoðanakönnun sýndi þá njóta óvænts traust frá sljóum eða eitthvað annarshugar svarendum.  Þar reyndist FRÉTTATILKYNNINGASTOFA RÚV njóta yfirgnæfandi trausts.  En FRÉTTATILKYNNINGAFÓLKIÐ var ekki lengi í paradís.

Ingvi Freyr Viljhjálmsson útskýrði í leiðara DV með skýlausum hætti hversu dýru verði FRÉTTATILKYNNINGASTOFA RÚV greiddi þetta traust:

Fjölmiðlar hafa vissu samfélagslegu hlutverki að gegna sem snýst meðal annars um miðlun upplýsinga til almennings – það kann fréttastofa RÚV – og að sýna stjórnmálamönnum og viðskiptalífinu aðhald með ­gagnrýnni umfjöllun. Umfjöllun af síðari gerðinni getur verið óþægileg og leitt til illinda og kallar á annars konar vinnubrögð, sjálfstæðari og krítískari en helber „miðlun upplýsinga“. Þess konar ­fréttaflutningur er nauðsynlegur á öllum ­almennilegum fréttastofum, sérstaklega þegar þær eru reknar fyrir almannafé eins og fréttastofa RÚV. Besta og erfiðasta blaðamennskan er slík rannsóknarblaðamennska en ekki ógagnrýnin miðl­un upplýsinga af blaðamannafundum, úr fréttatilkynningum eða endurspilun á skoðunum þingmanna um tiltekin mál. En þá þarf líka að leggja sig eftir henni.

RÚV kann sem sé að miðla FRÉTTATILKYNNINGUM (það kann FRÉTTATILKYNNINGASTOFA RÚV), en veitir valdhöfum ekki aðhald.

Það má samt ekki gleyma að fréttastofa RÚV átti sína blómatíð fyrir bara örskömmu síðan.  Kristinn Hrafnsson stjörnufréttamaður var kominn á réttan stað, studdur af öflugri ríkisstofnun fór hann til Íraks og vann heimsfrétt í sérflokki, Collateral Murder, sem birt var á RÚV.  Að vísu sem næststærsta frétt dagsins, en FRÉTTATILKYNNINGASTJÓRI dagsins ákvað að Lausn í sjónmáli í kjaradeilu unglækna væri merkilegri frétt og yrði því fyrsta frétt kvöldins.

Myndbandið var birt og vakti heimsathygli þann 5. apríl, þar á meðal að RÚV væri í samstarfi við Wikileaks.  “Í raun, þó að umfangið væri minna í alla staði, var RÚV í þeirri stöðu sem Guardian, New York Times og Der Spiegel eru nú í, með þátttöku þeirra í birtingu gagnanna frá Afganistan,” segir Kristinn í viðtali frá 2010 við Bjarka Magnússon hjá DV .  Hann hafði samt strax á tilfinningunni að þetta samstarf væri ekki þóknanlegt yfirstjórn stofnunarinnar.

Í stuttu máli, RÚV losaði sig við villinginn Kristinn Hrafnsson, og sigldi inn á lygnan sjó FRÉTTATILKYNNINGAFRÉTTAMENNSKUNNAR.

Þar til nú í vikunni, þegar risinn á brauðfótunum öskraði eins og mús.

FRÉTTATILKYNNINGATEYMI RÚV pakkaði nesti, falinni myndavél og nýjum skóm, yfirgaf hlýjuna í FRÉTTATILKYNNINGASTOFUNNI og réðist á garðinn þar sem hann er lægstur.

Ástæðan er líklega sú að gagnrýninn og ágengur fréttaflutningur er í eðli sínu erfiðari, viðkvæmari og hættulegri en „miðlun upplýsinga“.  Í gagnrýnum fréttaflutningi um eitthvað sem ekki liggur fyrir og sem erfitt getur verið að afla upplýsinga um, þar sem ­miklir hagsmunir einstaklinga og lögaðila geta verið í húfi, eru fréttastofur líklegri til að misstíga sig en þegar þær miðla fyrir­liggjandi upplýsingum, sjálfsögðum staðreyndum sem allir aðrir fréttamiðlar segja líka frá eða skoðunum þingmanna.

Það getur sem sé verið hættulegt að afla upplýsinga sem ekki eru settar í FRÉTTATILKYNNINGAR, sérstaklega þegar miklir hagsmunir einstaklinga og lögaðila eru í húfi.  En FRÉTTATILKYNNINGAFRÉTTAMENN RÚV kunna ráð við því.  Þeir bara halda sig við FRÉTTATILKYNNINGARNAR þegar um mál sem snerta hagsmuni einstaklinga og lögaðila er að ræða, en leita að valdalausum og fúnum gamalmennum til að kljást við í aðhaldshlutverkinu.

Og hvernig finna þeir svo mátulega máttlaust fórnarlamb?  Á næsta bæ við FRÉTTATILKYNNINGARNAR, þeir lesa DV.

Mörg undanfarin ár hefur DV fjallað um barnaníðinginn Karl Vigni Þorsteinsson sem hefur margsinnis viðurkennt að hafa misnotað tugi barna og unglinga.Ferill þessa vesalings spannar orðið áratugi. Hann hefur margsinnis verið staðinn að því að eyðileggja ungar sálir til þess að þjóna óeðli sínu.

Reyndar var þessi fréttamennska einkennandi fyrir DV á árunum fyrir hrun.  En ólíkt RÚV, þá hefur DV fikrað sig í átt að gagnrýnni fréttamennsku og hrunið hefur veitt blaðinu nýjan mátt og uppsprettu að alvöru fréttum.  Ef sama fréttastefna væri á RÚV þar sem fjárráð eru rúm og sægur starfsmanna í FRÉTTATILKYNNINGADEILDINNI, þá væri erfitt að vera fyrrverandi útrásarvíkingur á Íslandi.

Vonandi tekur RÚV sig á og prófar næst að stunda gagnrýna fjölmiðlun þar sem miklir hagsmunir einstaklinga og lögaðila eru í húfi.  Af nógu er að taka.

Dr. James Tracy, kennari við Flordia Atlantic University háskólann í Iowa hefur kortlagt fréttaflutning af Sandy Hook ódæðunum og birt á vefsíðu sinni, memoryholeblog.com.  Hann telur líklegt að fréttaflutningur hafi verið bólstraður með framburði svokallaðra “krísuleikara”, en þjónusta þeirra er í boði fyrir æfingar almannavarna og björgunaraðila, og þá koma þeir og leika ýmis hlutverk í kring um æfinguna til að gera hana raunverulegri.

Eftir þessa hryllilegu atburði, þá er furðulegt tilviljun að fréttamenn finni nokkra ættingja og nemendur sem hangsa á staðnum og gefa sig að fjölmiðlum.  Hugsanleg skýring er sú að þeir séu í raun þjálfaðir leikarar á vegum ríkisins sem vinna með fréttatilkynningafréttamönnunum við að mála ákveðna mynd af atburðunum, til að hámarka pólitískan slagkraft þeirra.

Gullvagninn man eftir einu furðulegu fréttamyndbandi skömmu eftir ódæðin þar sem syrgjandi faðir sést grínast í hópi með öðru fólki, svo er hnippt í hann og hann spyr: Á ég að nota spjöldin?  Í framhaldi gjörbreytist hann og fellur í hlutverk hins syrgjandi föður í viðtali fyrir framan upptökuvélarnar.

James Tracy skrifar á síðu sína:

Þessi atburðarás hefur náð að festa rætur með stöðugri endurtekningu fjölmiðlanna á staðalsögunni um skotbrjálæðinginn einræna (lone gunman).  Þessi fréttamennska gerir lítið úr  þeirri staðreynd að lögregla rakst á og handtók tvo aðra grunaða byssumenn á skólalóðinni nokkrum mínútum eftir glæpinn.  Yfirvöld hafa ekki tjáð sig frekar um þessa grunuðu menn en þeirra hlutverk í ódæðunum kann að skýra misræmi og breytingar á opinberu sögunni.  Þó jaðarmiðlar eins og Natural News, Infowars, Veterans Today og Global Research hafi fjallað um þessa hugsanlegu gerendur í kjölfar atburðanna, þá var sögunni um byssumanninn eina haldið þétt að almenningi með samróma kór kranamiðlanna.