Mynd CC skippyjon

Hönnuð úrelding, eða Planned Obsolescence er það þegar líftími vöru er viljandi styttur til að tryggja viðvarandi eftirspurn eftir henni.

Grein í fagtímariti auglýsingaiðnaðarins orðaði það svona: “Vara sem ekki úreldist er ógæfa efnahagslífsins – og ógæfa nútíma þjóðfélags sem byggir á vaxandi hraða hringrásar framleiðslu, neyslu og úreldingar.

Á stóru kreppuárunum upp úr 1930 barðist hugumstór maður, Bernard London, fyrir því að lög yrðu sett um líftíma vöru.  Þegar varan er framleidd, þá átti að stimpla úreldingardag á hana og eftir þann dag ætti vara að teljast “dauð”, og neytandinn átti að skila henni til úrvinnslustöðva ríkisins þar sem henni yrði fargað.

Lögin voru ekki sett, en upp úr 1950 öðlaðist hugmyndin nýtt líf með starfi ötuls iðnhönnuðar, Brooks Stevens.  Í stað þess að skylda fólk til að fleygja vörum, þá átti að tæla fólk til þess að eltast sífellt við nýjustu útgáfur af vörunum, nýjasta útlitið, örlítið betri virkni.  Þessi útfærsla á hannaðri úreldingu varð gríðarlega útbreidd og enn keppist fólk við að skipta um GSM síma eða iPodda löngu áður en tækin eru ónýt, bara til að vera með það nýjasta og “flottasta”.

Heldur drungalegri eru aðferðir framleiðenda til að draga úr líftíma vöru með því að veikja hana eða með öðrum ráðum að koma í veg fyrir að vara endist lengur en ákveðinn tíma.  Til dæmis voru nælonsokkar gríðarlega sterkir áður en þeir fóru á markað.  Dupoint setti svo verkfræðingaher sinn í það verkefni að veikja efnið nægilega til að tryggja að konur þyrftu að kaupa sér nýja nælonsokka reglulega.  Í raftækjaiðnaðinum þekkist jafnvel að kubbar með teljara séu settir til dæmis í prentara eða dufthylki, sem koma í veg fyrir að notandinn fái meira en fyrirframákveðið mörg eintök eða vinnustundir úr tækjunum.

Mynd CC Hannibal Poenaru

Charlie Skelton bauð nokkrum félögum sínum með á Bilderberg, en þeir urðu fyrir nokkru sálfræðilegu áfalli við að sjá hversu hugmyndir þeirra um heiminn voru bjagaðar.

Það heitir “cognitive dissonance” á ensku og er hugtak úr sálfræði.  Á íslensku er það nefnt hugrænt misræmi, en sennilega skýrara að tala um óróa vegna hugræns misræmis.

Hugrænt misræmi er óþægileg spenna sem skapast af því að trúa tveimur ósamræmanlegum hugmyndum á sama tíma (og gera sér grein fyrir því).

Óróinn eykst við mikilvægi viðfangsefnisins, hve mikið ósamræmið er og ef erfiðlega gengur að réttlæta eða skýra ósamræmið með einhverjum rökum.

Óróleiki vegna hugræns misræmis er mjög öflugur hvati sem oft leiðir til þess að við skiptum um skoðun á annari eða einhverri af þeim hugmyndum sem skarast. 

Vinir Charlies eru kvikmyndagerðarmenn sem vinna að heimildarmynd.  Þeir sáu eðalvagnana á Bilderberg, þeir sáu lista yfir fundarmenn og kannski einvher af mikilmennunum og þeir sáu öryggisgæsluna.  Þeir skildu að þarna fór mikilvægt fólk saman á hótel til að tala saman í leynd.

En hvar voru fjölmiðlarnir?  Hvar var CNN trukkurinn og fjölmiðlateymin?  Hvar var BBC?

Þegar Bítrís Hollandsdrottning kemur í heimsókn til Þýskalands, þá eru fjölmiðlar út um allt.  Þegar Bill Gates hittir stofnanda Google og Feisbúks, þá verða tæknifjölmiðlarnir óðir, þeir myndu senda teymi til Fúkushíma til að ná myndum og fréttum frá slíkum fundi. 

En þegar 150 topp menn úr öllum heilstu valdageirum heimsins hittast til að véla með framtíð okkar…  ekkert.

Þessir heimildarmyndamenn verða að leysa þennan óróa með einhverjum hætti.  Til dæmis breyta hugmyndum sínum um heiminn og lýðræðið.  Eða lepja upp slepjuna frá spunakerlingum Bilderberg og jámönnum þeirra um allar jarðir, sem hjálpa fólki í Bilderberg sálarkreppu með því að bjóða þeim nýjar hugmyndir.  Þær eru kannski ekkert trúlegar, en þær geta sefað óróann og hjálpað fólki að láta eins og ekkert sé.

Þessi stutta kynningarmynd fyrir hermenn á sálfræðihernaði er frá 1955.  Þó margt hafi breyst frá þeim tíma, þá eru grunnatriðin þau sömu.

Markmið sálfræðihernaðar eru að hafa áhrif á hugsanir, tilfinningar, viðhorf og skoðanir fólks.  Honum er ætlað að hafa áhrif á hegðun með skipulagðri notkun á áróðri.

Það helsta sem kannski hefur breyst er að sálfræðihernaði er ekki lengur bara beitt á erlendar þjóðir og óvini, heldur er allt samfélagið nú mettað af sálfræðihernaði, allt frá barnaefni í sjónvarpi, menntakerfinu og því sem við köllum fréttamiðla, en þeir eru lítið annað en gjallhorn í sálfræðihernaði gegn frelsi og upplýstu þjóðfélagi.

Takið til dæmis eftir því snemma í fyrri helmingi, að þegar sýnt er dæmi um notkun gjallhorna til að lauma fræjum uppgjafar til óvinaherdeildar, þá er beitan sem notuð er, fréttir að heiman.  Fréttir.

Mjúkdráp – enska “soft kill”

Það eru margar leiðir til að flá kött.  Ef þú ræðst beint að honum með hníf, þá máttu búast við baráttu, hvæsi, klóri og algerum skorti á samvinnu.  Ef þú eitrar fyrir honum og flærð svo hræið, þá er það auðveldara.  Niðurstaðan er sú sama.

Þegar talað er um hernaðarfrasann “soft-kill”, þá er átt við vísindalegar aðferðir til að flýta fyrir dauðdaga óvinanna.  Það þarf helst að gerast þannig að viðfangið fatti ekki hvað er að gerast, heldur skynji dauðsföllin í kring um sig sem óheppni, tilviljanir og vanhæfni.