2. lexía: Stéttarvitund

Sjö lexíur kennarans

eftir John Taylor Gatto
Kennari ársins í New York ríki, árið 1991

Gerðu svo vel að kalla mig herra Gatto.  Fyrir tuttugu og sex árum, þegar ég hafði ekkert betra að gera, þá reyndi ég mig við kennslustörf.  Leyfisbréfið sem ég hef staðfestir að ég sé kennari í ensku og enskum bókmenntum, en það er alls ekki það sem ég kenni.  Ég kenni ekki ensku, ég kenni skóla — og ég fæ viðurkenningu fyrir það.

Kennsla hefur mismunandi merkingu á mismunandi svæðum, en sjö lexíur eru allsstaðar kenndar, frá Harlem til Hollywoodhæða.  Þær eru námsefnið um allt land og þú borgar fyrir það á fleiri vegu en þú getur ímyndað þér, svo þú mátt víst alveg eins vita hvað það er.  Þér er auðvitað heimilt að hafa þína skoðun á þessum lexíum, en trúðu mér, ég er ekki að reyna að vera kaldhæðinn með þessum skrifum.  Þetta eru þær lexíur sem ég kenni, þetta er það sem þú borgar mér fyrir að kenna.  Skildu það eins og þú vilt.

1. RUGLINGUR – lesa

2. STÉTTARVITUND

Önnur lexían sem ég kenni er stéttarvitund.  Ég kenni nemendum að þeir eigi að vera á sínum stað, með þeim sem þar eiga heima.  Ég veit ekki hver ákveður hvar börnin mín eigi að vera og mér kemur það ekki við.  Börnin eru merkt, þannig að ef eitthvað þeirra sleppur, þá má skila því á réttan bekk.  Með tímanum hefur aðferðum skóla við að merkja börnin fjölgað gríðarlega, þannig að það er orðið erfitt að sjá manneskjuna á bak við öll merkin sem hún ber.  Að merkja börn er stórt og arðbært viðfangsefni, þó að tilgangur þeirrar tækni sé torskilinn.  Ég næ engan vegin hvernig foreldrar leyfa, mótþróalaust, að börn þeirra séu merkt.

En það kemur mér hvort sem er ekki við.  Mitt hlutverk er að kenna þeim að elska það, að vera sett í kippu með öðrum börnum sem hafa sömu merki.  Eða að minnsta kosti að vera þæg og láta það viðgangast.  Ef ég vinn mína vinnu vel, þá geta börnin ekki einu sinni hugsað sér að vera annarsstaðar, því ég hef kennt þeim að öfunda betri hópana og fyrirlíta verri hópana.  Með því að þjálfa þau svona, þá skipar hópurinn sér að mestu sjálfur í rétta röð.  Það er hin raunverulega lexía sem læra má af öllum keppnisgreinun sem hagrætt er á bak við tjöldin:  Þú lærir að þekkja þinn stað.

Þrátt fyrir hönnun hópakerfisins, sem gerir ráð fyrir að níutíu og níu prósent barnanna séu á sínum stað til frambúðar, þá hvet ég börnin sérstaklega til þess að ná betri árangri á prófum og gef í skyn að það kunni að færa þau upp í betri hóp.  Ég gef oft í skyn að sá dagur muni koma þegar vinnuveitandi muni ráða þau vegna einkunna þeirra og árangurs í skólanum, jafnvel þó að samkvæmt minni reynslu, þá standi vinnuveitendum réttilega alveg á sama um slíka hluti.  Ég lýg aldrei beint, en ég hef áttað mig á því að sannleikur og skólakennsla eru, þegar allt kemur til alls, ósamræmanleg, alveg eins og Sókrates sagði þau vera fyrir þúsundum ára síðan.  Lexían um merktu hópana er að allir eiga sinn rétta stað í pýramídanum og að það er engin útleið úr þinni stétt nema með töfrum.  Ef þér tekst ekki að töfra, þá verður þú að vera á þínum stað.

Innskot þýðanda: Í ensku notar Gatto “class” þar sem ég nota hóp og stétt.  Class merkir í ensku Gattós bekk og stétt, og það er viljandi tvírætt.  Þó að íslenskir skólar raði ekki lengur í bekki eftir getu, þá er merking kennslu okkar sú sama, að kenna börnum að vera á sínum stað, í skólanum, og síðar í samfélaginu.  Það er bara ekki eins áberandi þegar ekki er raðað í bekki eftir getu innans kóla.  Eftir sem áður eru börnunum kennd sama lexía.

Mynd CC Extra Ketchup